FADO

Yazar: Tarih 4 Mart 2019

FADO

Fado, dünya müzikleri arasında kendine sağlam bir yer edinmiş, hüzünlü ve kaderli tınılarıyla dinleyen herkesin derinliklerine inmeyi başarabilen bir Portekiz halk müziği türü.

Türkçe tam olarak bir karşılığı olmasa da yakın anlamlı olarak Potekizce’de kader ve alın yazısı anlamlarına denk geliyor fado. Hüzün, hayal kırıklığı ve ızdırap yüklü bazen de kaderciliği işleyen sözleri İber Yarımadası ezgileriyle başta klasik gitar olmak üzere, 12 telli gitar, flüt, klarnet gibi enstrümanlarla bütünleşiyor.

Peki bu kendine özgü müzik türü nasıl ortaya çıkmış dersiniz?

Fadonun tarihi, 15 ve 16. Yüzyıllarda Portekizli denizcilerin yeni adalar keşfetmek üzere bilinmeyen ufuklara doğru yelken açmasına dayanıyor. Binlerce denizci, macera arayışından veya geçim sıkıntısından süresi kestirilemeyen ve geri dönememe riskini barındıran seferlere katılıyor. Arkalarında bıraktıkları kadınlar ve çocuklar özlem içinde belki de bir daha göremeyecekleri babalarını ve eşlerini hasret ve acı içinde bekliyor. Kadınlar okyanusa ağıtlar yakıyor ve bu yoğun duygular içinden fado doğuyor. Seferler aldığı binlerce cana karşılık fadoyu hediye ediyor Portekizlilere.

Fadonun bir halk müziği haline gelmesi ve herkesce tanınması 19. yüzyılı buluyor. Portekiz içinde şehirlere özel iki farklı türe ayrılıyor: Lizbon ve Coimbra olmak üzere. Coimbra’ya özel olan fado daha sade, Lizbon’a özel olan ise daha yaygın. Portekiz’de fado dinlemek için toplanılan özel mekanlar  da var. Fado dinlemek için gidilen mekanlarda genellikle bir şey yenmez, genelde Porto içeceği içilir.

Birkaç dakika içinde mutlulukları hüzne çevirebilir fado. Bir okyanus müziğidir aynı zamanda, dinlerken size İber Yarımadası’nda bir yerlerde olduğunuzu hissettirir, o ferah havayı solursunuz. Akdeniz müziğinden ve denizin samimi sıcaklığından uzaktır. Fado, okyanusun korkusunu, bilinmezliğini ve korkusunu barındırır içinde.

Şimdi de fadonun tanınmış sanatçılarına bir göz atalım;

Amalia Rodriguez, tüm zamanların en iyi fado sanatçısı olarak kabul edilir. ‘’Fadonun Kraliçesi’’ unvanına da sahip olan sanatçıyı ilk duyduğunuzda bile o duygu yoğunluğunu anlayabilirsiniz. Fakirlik ve çaresizlik dolu çocukluk günleri sesine yansır, her türlü acıyı ifade edebilen inanılmaz bir tonu vardır sesinin. Çocukken annesi ve kardeşleriyle Lizbon limanında meyve sebze satarken söylediği şarkılarla fark edilmiş, ailesinin karşı çıkmasına rağmen çeşitli yerlerde sahne almaya başlamış ve üne kavuşmuştur. Bir de siz dinleyin bu melankoli dolu sesi.

https://www.youtube.com/watch?v=1YriVM8sC7M

Fadonun büyük ustalarından da yeri gelmişken bahsetmemek olmaz. Amalia Rodriguez’in yanında Alfredo Marceneiro, Mariza ve Ana Mora da büyük fadistalar arasındadır.

Mariza’nın bizlerin de çok sevdiği bir şarkısıyla bitirmek istiyoruz yazımızı. Keyifli dinlemeler!

https://www.youtube.com/watch?v=5dCRFRkIYlg&index=2&list=LLMpzTPSWXbZnu2eHJ_vrysg&t=0s

 


Benzer Yazılar

Next post

RAMMSTEIN


Thumbnail
Previous post

MAYFEST 2019


Thumbnail

Radyo Bilkent

Radyo Bilkent

Current track
TITLE
ARTIST

Background